ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ του ΜΑΝΩΛΗ Α. ΚΑΤΣΟΥΛΗ
Ο Μανώλης Α. Κατσούλης, γεννήθηκε τον Γενάρη του 1951 στην Αθήνα. Είναι πατέρας, τεσσάρων παιδιών. Οι γονείς του, συμμετείχαν στην αντίσταση κατά των Γερμανών κατακτητών, την περίοδο 1940-1944.
Στην περίοδο της δικτατορίας, συ στρατεύεται με δύο φίλους του, σε αντιστασιακή οργάνωση, οι οποίοι και οι δύο, κατά τη διάρκεια αποστολής τους, δολοφονούνται από το καθεστώς. Σχεδόν ταυτόχρονα, το 1971, (20 ετών) έκδωσε την πρώτη του Ποιητική Συλλογή με τίτλο: Στοχασμοί, προσπαθώντας να εκφράσει, περιδιαβαίνοντας τον μαγικό κόσμο της ποίησης, τους πόθους, τους στόχους και τα οράματά του, από τη νεανική του ηλικία, για μια Ελλάδα δημοκρατική και ελεύθερη.
Παίζοντας με το φως και το σκοτάδι, σκαρώνει έμμετρο αλλά και διηγηματικό λόγο, σχεδόν πάντα
λυρικό, σε σχολικές, τοπικές και καθημερινές εφημερίδες. Ορισμένα ποιήματά του, ο ίδιος θα τα μελοποιήσει για να γίνουν τραγούδια του νέου κύματος, που άνθιζε στην εφηβεία του.
Ποιήματα με τη δική του προικισμένη, ξεχωριστή, λυρική διάθεση που απεικονίζουν τον εσωτερικό του κόσμο, στρέφονται άλλα συμβολικά και άλλα ευθεία, ενάντια στις κατεστημένες ιδέες αλλά και στο δικτατορικό καθεστώς, χτυπώντας ταυτόχρονα τα ρυθμικά τύμπανά τους, προωθώντας μια νέα κοινωνία με ιδεολογική καθαρότητα, απαλλαγμένη από δόγματα και φανατικές αγριότητες.
ΑΠΟΛΟΓΙΑ
Τι κι αν
έχασα τον πόλεμο;
Τι κι αν
απ’ τη φυλή μου
χάθηκαν πολλοί;
Είχα νικήσει
απ’ την αρχή,
όταν έπεσαν
οι πρώτες σφαίρες.
Πάντα με κριτική ασυμβίβαστη ματιά αλλά και με αγάπη, προτρέπει τους αναγνώστες του να μιμηθούν τους ήρωές του, να αγωνιστούν για έναν κόσμο καλύτερο, ασφαλέστερο και πιο δίκαιο, ώστε να υποδεχτούν τις νέες γενιές που έρχονται, προσφέροντας σε αυτές: ελευθερία, ειρήνη, ευνοϊκότερες κοινωνικές συνθήκες και περισσότερο φως.
Ο Γιαν Πάλαντς, ήταν Τσέχος φοιτητής, σύμβολο της αντίστασης κατά των Σοβιετικών εισβολέων στην Τσεχοσλοβακία, ο οποίος το 1968 αυτοπυρπολήθηκε. Στην τσάντα του βρέθηκε ένα σημείωμα, που έγραφε: «Επειδή οι λαοί μας βρίσκονται στα πρόθυρα της απελπισίας, αποφασίσαμε να διαμαρτυρηθούμε για να ξυπνήσουμε τη συνείδηση...»
Ο Μανώλης Κατσούλης, παρά τις απαγορεύσεις και τη σκληρή λογοκρισία που επέβαλλε το δικτατορικό καθεστώς της 21ης Απριλίου, σε ένα ακόμα από τα ποιήματά του, υμνεί αυτόν τον αγωνιστή (Γιαν Πάλαντς) που πέθανε για την ελευθερία του λαού του, προτρέποντας να τον μιμηθούν οι συμπατριώτες του. Αυτό βέβαια θα το πληρώσει ακριβά, αυτός και όλη η οικογένειά του, αφού μετά την έκδοση του βιβλίου του, απολύεται από τη διεύθυνση της φαρμακοβιομηχανίας που εργαζόταν ως μηχανικός εφαρμοστής. Διακόπτεται η αναβολή στράτευσής του, λόγω των σπουδών του και κατατάσσεται στο στρατόπεδο νεοσυλλέκτων της Τρίπολης, όπου παρουσιάζονται εκείνη την εποχή, ως επί το πλείστον, όσοι είναι χαρακτηρισμένοι αντιφρονούντες και αριστεροί.
Το βιβλίο του Στοχασμοί, αναπαράγεται και μοιράζεται στο Πολυτεχνείο που βρίσκεται εντωμεταξύ υπό κατάληψη. Αντιστασιακοί στίχοι του απαγγέλλονται από τους φοιτητές λίγο προτού το τεθωρακισμένο όχημα μάχης της χούντας ρίξει την πόρτα, βάφοντας με αίμα την εξέγερση.
Το προαύλιο προαύλιο του εκπαιδευτικού ιδρύματος ποτίζεται με πόνο, θάνατο και τσαλακωμένες Ελληνικές σημαίες. Λίγες μέρες μετά την πτώση της χούντας, η είσοδος του Πολυτεχνείου γίνεται τόπος προσκυνήματος.
ΓΙΑΝ ΠΑΛΑΝΤΣ
..................................
Όσο κι αν όμως οι ληστές
να μας κρατούν σκλάβους,
όσο κι αν θέλουν,
με τη φωτιά που άναψες εσύ,
Γιαν Πάλαντς,
εσύ και μύριοι άλλοι
που προηγήθηκαν,
αλλά και που θα ακολουθήσουν,
απ’ τα σκοτάδια της σκλαβιάς,
τις ελευθερίες των λαών μας,
με τα σκοινιά που τις κρατούν δεμένες,
τον Ήλιο απ’ τη δύση
θα τραβούν και θ’ ανατέλλουν.
Νόμος:
Φωτιά και Φως να ’ναι αγκαλιά.
Το 1976, αφού έχει εκτίσει 30 μήνες τη στρατιωτική του θητεία, απολύεται από το στρατόπεδο του Πυροβολικού της Δαδιάς του Έβρου. Το 1984 διορίζεται στο Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών, ως Διπλωματούχος Μηχανολόγος Εργοδηγός. Εκλέγεται πρόεδρος στην Πανελλήνια Ένωση Εργαζομένων ΚΤΕΟ (Κέντρο Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων) της χώρας και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών (ΠΟΣΥΜΕ).
Παράλληλα με τη λογοτεχνική του ενασχόληση, αρθρογραφεί για εξειδικευμένα θέματα, όπως είναι η Οδική Ασφάλεια και η Αντιρρύπανση. Ασχολείται με τη στατιστική ανά τις περιοχές της χώρας: της συμπεριφοράς των οδηγών, της ποιοτικής κατάστασης των οχημάτων και των προβλημάτων του οδικού δικτύου.
Γνώστης των προβλημάτων της Ανατολικής Αττικής, αρθρογραφεί στον τοπικό και ημερήσιο Τύπο υποστηρίζοντας (σχεδόν μόνος από τους δημάρχους της Αττικής) την κατασκευή της Αττικής Οδού και του Αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος. Συμμετέχει στην έκδοση των εφημερίδων ως εκδότης: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ & ΑΛΛΑΓΗ ΓΛΥΚΩΝ ΝΕΡΩΝ.
Το 1994 - 2002 εκλέγεται Δήμαρχος στον νέο Δήμο των Γλυκών Νερών Αττικής, τον οποίον οργανώνει, αναμορφώνει και εξοπλίζει με επιτυχία, με μεγάλα τεχνικά έργα. Σε διεθνές επίπεδο, συνεργάζεται με Ελληνικές οργανώσεις ομογενών του εξωτερικού (ΑΧΕΠΑ) και παγκόσμιους φορείς: Κύπρο, Ευρωπαϊκή Ένωση, Βαλκάνια, Καναδά, Αμερική για την ειρήνη, τη διεθνή αλληλεγγύη, την προστασία του αρχαιολογικού πλούτου και του περιβάλλοντος.
Με προσωπικές πρωτοβουλίες αλληλογραφεί και συναντιέται με εκατό τουλάχιστον Ευρωπαί-ους αλλά και Ασιάτες Δημάρχους, προσπαθώντας να τους ενημερώσει και να τους ενεργοποιήσει υπέρ των Εθνικών μας συμφερόντων, για θέματα όπως της τουρκικής στρατιωτικής εισβολής στην Κυπριακή Δημοκρατία αλλά και για την κρίση στα Ίμια.
Εγκαινιάζει στενή συνεργασία με το Κίνημα της Αντιπυρηνικής Εγρήγορσης του Καναδά και εναντιώνεται στον πυρηνικό εξοπλισμό τόσο της Τουρκίας, όσο της Ινδίας και του Πακιστάν. Αλληλογραφεί με δεκάδες Έλληνες και Ευρωπαίους αξιωματούχους, επισημαίνοντας τις τεράστιες οικολογικές καταστροφές από αυτήν τη δραστηριότητα. Αφού οργανώνει είκοσι τουλάχιστον συγκεντρώσεις, σε μεγάλες Ελληνικές πόλεις αφυπνίζοντας τους πολίτες, συλλέγει δέκα χιλιάδες επιστολές συμπαράστασης και τις παραδίδει στον πρωθυπουργό του Καναδά Ζαν Κρετιέν. Τελικά η εγκατάσταση του πυρηνικού εργοστασίου στο Ακκούγιου (Akkuyu) της Τουρκίας ματαιώνεται. Στις μέρες μας το έγκλημα αυτό, ανέλαβαν οι Ρώσοι να το πραγματοποιήσουν.
Αρχαιολογικές ανασκαφές, φέρνουν στο φως Μυκηναϊκό Νεκροταφείο με δεκάδες λακκοειδείς τάφους και τουλάχιστον έναν μεγάλο θολωτό τάφο με τεράστιο δρόμο στην περιοχή Φούρεσι των Γλυκών Νερών Αττικής. Με παραστάσεις του στα αρχαιολογικά συμβούλια, στα υπουργεία, στις δικαστικές αίθουσες και με κινητοποιήσεις των κατοίκων που φτάνουν να κάνουν εικονικές ανασκαφές, καταφέρνει να σώσει το αρχαίο μνημείο προσωρινά.
Δυστυχώς, μετά από την οκταετή θητεία του στον Δημαρχιακό θώκο, οι αρχαιολόγοι αφανίζουν τον αρχαίο τάφο, αφού δίνουν άδεια και χτίζεται πολυώροφη οικοδομή πάνω σε αυτόν. Η Αττική χάνει έναν και όχι μόνον θολωτό, Μυκηναϊκό τάφο στο μέγεθος του τάφου του Αγαμέμνονα στις Μυκήνες.
Μέλος του Συνδέσμου Ελληνοσερβικής Φιλίας, κινητοποιεί όλους τους Δημάρχους της Αττικής, ώστε να συμπαρασταθούν και να στείλουν μεγάλη βοήθεια στον Σερβικό λαό κατά τη διάρκεια των Νατοϊκών βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας.
Συμμετέχει ενεργά και στην Τρίτη Παγκόσμια Διάσκεψη των Δημάρχων της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, όπου μιλάει για την Αειφόρο Οικονομική Ανάπτυξη των Πόλεων που σχεδιάζεται και υλοποιείται με τη μέγιστη δυνατή απολαβή των αγαθών αλλά με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα.
Θολωτός τάφος: Δρόμος Μυκηναϊκού τάφου στο Φούρεσι Γλυκών Νερών Αττικής, όπου πάνω σε αυτόν τον δρόμο και τον τάφο (μεγέθους του τάφου του Αγαμέμνονα) κτίστηκε πολυώροφη οικοδομή μετά από απόφαση του Αρχαιολογικού Συμβουλίου της Β' ΕΦΟΡΕΙΑΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ! Παρόλες τις καταγγελίες της Δημοτικής αρχής και των κατοίκων των Γλυκών Νερών, τα σχετικά δημοσιεύματα στα ΜΜΕ για την απαράδεκτη αυτή απόφαση της Αρχαιολογικής υπηρεσίας το υπνωμένο κράτος έκανε για άλλη μια φορά το θαύμα του. Ο τάφος θα διατηρηθεί αφανισμένος εν καταχώσει στα θεμέλια της οικοδομής.
Το 2002 εκδίδεται από τις εκδόσεις Καστανιώτη το βιβλίο του: Ο άνθρωπος-λύκος, το οποίο επα-νεκδόθηκε από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ το 2020. Επίσης τον ίδιο χρόνο, εκδίδεται από τις ίδιες εκδόσεις το βιβλίο του: Ο Χρονοταξιδιώτης στον Ήλιο του Μεσονυκτίου και τον Ιούλιο του 2021 εκδίδεται από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ η ποιητική συλλογή: Στον Αστερισμό του Κύκνου. Τον Ιανουάριο του 2024 από τις εκδόσεις Μ.Κ Μανώλη Α. Κατσούλη εκδίδεται το βιβλίο του: Δεσμώτες της Ρόδινης Άνοιξης και το βιβλίο του: Χορεύοντας με το Φεγγάρι.
Μετά από 50 χρόνια ενασχόλησής του με τη λογοτεχνία, σαν το κύμα της θάλασσας που ήταν και η αγαπημένη του πλατφόρμα, ο καμβάς που έστηνε να εξελίσσονται με το πνεύμα της αγάπης, του έρωτα αλλά και της επαναστατικής εξέγερσης τα ποιήματά του πηγαινοερχόντουσαν σε διάφορες κατευθύνσεις, έχοντας να κάνουν βέβαια με τα ιστορικά, πολιτικά, οικολογικά και κοινωνικά ζητήματα, την κάθε συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Με εικόνες και παραστάσεις, αλλά και με συνεχείς ανατροπές, ταυτίζει τον εαυτό του με τον στίχο, λατρεύει την ομορφιά και τον έρωτα και τοποθετεί την τέχνη πάνω από την πολιτική και οτιδήποτε άλλο. Άλλοτε, τον συνεπαίρνει η προσπάθεια του να περιγράψει ρομαντικά, με μουσικότητα, με ευαισθησία και με αισθησιασμό, τα γεγονότα που συμπλέκουν η φαντασία και το όραμα με το θυμητικό του, τονίζοντας με την ένταση των συναισθημάτων του τη βαναυσότητα απέναντι στις γυναίκες, την έλλειψη αξιών, την ομορφιά αλλά και την ασχήμια, όπου την ανακαλύπτει. Άλλοτε, με ποιητικό, ιδεολογικό, φιλοσοφικό πάθος και προβληματισμό, ψάχνοντας τις αλήθειες και τα μυστικά που κρύβει ο χωρόχρονος από τις αισθήσεις του, καταφεύγει στον ασαφή συμβολισμό, αφήνοντας ανοιχτές και ψαχουλεύοντας τις κερκόπορτες του υλικού και ιδεατού κόσμου που στη φιλοσοφία γίνεται λόγος ως το πρόβλημα περί την αλήθεια.
Είναι βέβαιο, η χαραυγή του εικοστού πρώτου αιώνα που ακολουθεί τους ρυθμούς των ανατροπών και του πειραματισμού του εικοστού αιώνα στην παγκόσμια ποίηση πως τον έχουν επηρεάσει. Περισσότερο τον εκφράζει η ποίηση στην αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα το έπος, η λυρική ποίηση, το δράμα αλλά και το κίνημα του συμβολισμού που ξεκίνησε τον δέκατο ένατο αιώνα στη Γαλλία με αισθητισμό και αναπτύχθηκε σε όλο τον κόσμο, με την ξεχωριστή του εκδοχή από χώρα σε χώρα, π.χ. στη Γερμανία ο Φρίντριχ Νίτσε κυριαρχεί και φιλοσοφεί, κτίζοντας το σπίτι του υπεράνθρωπου, στη Ρωσία οι ποιητές προσανατολίζονται να ψάχνουν τα μυστικά του κόσμου και να δημιουργούν κοινωνικές ανατροπές. Όσο αυξάνονται πληθυσμιακά οι χώρες, αναπτύσσεται η ταχύτητα και κυριαρχεί ο τεχνολογικός πολιτισμός, εξαπλώνονται και παγκοσμιοποιούνται οι παράλογοι αιματηροί πόλεμοι, καταστρέφεται το περιβάλλον, λιγοστεύουν οι γήινοι πόροι, αρχίζουν τα έντονα ψυχολογικά προβλήματα, μεγαλώνει ο φόβος, η μοναξιά, ο ατομικισμός, ο ναρκισσισμός, απομακρύνεται ο ρο-μαντισμός και η ποίηση εισέρχεται στην υπηρεσία των υπαρξιακών ζητημάτων. Η ψυχανάλυση, το υποσυνείδητο και ο ρητορικός επαναστατικός λόγος, ανάλογα με τη χώρα και τα προβλήματά της, εγκαθίστανται στους στίχους και διαμορφώνουν γενικότερα και προσανατολίζουν την τεχνοτροπία του λογοτεχνικού έργου. Βέβαια, διάφορα μικρά κινήματα, πολλές φορές εθνικής εμβέλειας, προσπαθούν να διαφοροποιηθούν υπό τη σκιά του λογοτεχνικού κλίματος.
Για παράδειγμα παλαιότερα, το 1909, Ρώσοι και Ιταλοί ποιητές, που ονομάστηκαν Φουτουριστές, απέρριψαν τη λογική κατασκευή προτάσεων και σύνταξης, καθώς και την παραδοσιακή γραμματική. Παρουσίαζαν συχνά για ποίηση, μια ασυνάρτητη σειρά από λέξεις, γδυμένες από το νόημά τους και χρησιμοποιημένες, μόνο και μόνο, για την επιρροή που εξασκούσε στον αναγνώστη ο ήχος τους. Αποτύπωναν στην τέχνη τη μεγάλη αλλαγή των καιρών, δηλαδή τη λατρεία της τεχνικής, της μηχανικής, της ταχύτητας, το δυναμισμό αλλά και την ωραιοποίηση της βίας. Αυτό βέβαια κράτησε για λίγο, αλλά επηρέασε τελικά την ποίηση και πολλές άλλες τέχνες μέχρι και σήμερα.
Διάφορες θεωρίες, προσανατολίστηκαν μέσα από την ποίηση να δημιουργήσουν μια παγκόσμια γλώσσα. Κατάργησαν εντελώς τις ρομαντικές εικόνες και τις περιγραφές της φύσης. Εγκτέλειψαν· το στιχουργικό μέτρο, τις στροφές, την ομοιοκαταληξία, τον εσωτερικό ρυθμό, αφήνοντας περιθώρια για παρανοήσεις, ερασιτεχνικές δοκιμές και αδόκιμες πρωτοτυπίες. Σε όλη την ευρωπαϊκή ποίηση, παρατηρήθηκε εξελικτικά η καθιέρωση του ελεύθερου στίχου, με εξαίρεση τη Ρωσία, όπου σε γενικές γραμμές διατηρήθηκε η παραδοσιακή ποίηση με κάποιες, όχι ουσιαστικές, παραλλαγές.
Ο Μανώλης Α. Κατσούλης, με ειλικρίνεια, ψυχική δύναμη, κοινωνικό όραμα και πολιτική βούληση καταφέρνει να αποδώσει με τη γοητεία της ποίησης τις ιδέες του. Είναι λάτρης του Αρχαιοελληνικού Πολιτισμού, παθιασμένος για τη διαφύλαξη και την ανάδειξη των αρχαιοτήτων δεν μπορεί να ξεπεράσει τον ωχαδερφισμό του Νεοελληνικού Κράτους και των υπνωμένων Ελλήνων απέναντι σε αυτόν τον πνευματικό θησαυρό. Έτσι, στα μυθιστορήματα και στα ποιήματά του, κάθε τόσο υψώνει καθάρια την κρυστάλλινη φωνή του, ενδυναμωμένη με την περίσσια φαντασία και ευαισθησία του. Απαγγέλει στη σιγαλιά της νύχτας, την ώρα που σχεδόν τα πάντα κοιμούνται, ότι η παρακαταθήκη, τα κειμήλια, τα φυλακτά αυτού του αιώνιου Έθνους, βρίσκονται ή στην επιφάνεια, στο κάλλος, στη γοητεία, στη μαγεία αυτής της γης ή θαμμένα πριν από χιλιετηρίδες στο εσωτερικό της και περιμένουν να βγουν φερέγγυα, άφθαρτα, προκλητικά παθιασμένα με την ομορφιά, στο λαμπερό φως του πιο γαλάζιου και καθαρού ουρανού.
Η γραφίδα του, χρησιμοποιείται με τον καλύτερο τρόπο και δεν ξεχνά, ότι είναι πολύ σημαντικός όχι μόνο ως συγγραφέας αλλά και ως πολιτική και πολιτιστική προσωπικότητα. Και ακόμα, πως βρίσκεται πάνω σε αυτήν τη δαντελωτή κατοικία των Θεών που πλέει χωρίς πυξίδα στο άπλετο γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας και είναι ποτισμένη με ποίηση, τραγούδια και με αίμα∙ για την αγάπη, τον έρωτα και την ελευθερία. Έτσι, ρητορικός, γεμάτος επίθετα και σχήματα λόγου, με έναν ξεχωριστό αλλά και πολλές φορές δραματικό τρόπο, κάθε τόσο ξαναζωντανεύει, μορφές, ήθη και έθιμα, λησμονημένα στα ηλιοφώτιστα αλλά και σκοτεινά βάθη των αιώνων.
